Йеза егилигидики әң илғар 10 тренд

0
325

Озуқ – түлүк бехәтәрлиги проблемиси бүгүнки күндә  көплигән әлләрдики йеза егилиги саһасидики әң актуал мәсилиләрниң бири.Йәр шарида адәмләрниң сани  7,3 млрдқа йәтти, 2050 жилға қәдәр болса, адәмзат йәнә 3 миллиардқа көпийиду.

Инсанийәтниң зиминдики терилғу йәрлирини көпәйтишниң барлиқ мүмкинчиликлирини йоқитиши, инсанларниң йеза егилигигә болған муһтажлиғиниң өсүши, адәмләргә қоршиған муһитни сақлиған һалда, экологияға зәхмә йәткүзмәстин елинидиған һосулниң сапаси вә санини көпәйтишкә мүмкинчилик беридиған  технологияларға көчүшни тәләп қилиду.

2017 жили АҚШ вә Европида йеза егилиги саһасида алаһидә орунни егилигән 10 заманивий тенденцияни қараштурайли.Бу йеңи технологиялар келәчәктә техиму тәрәққий етиду.

  1. Чапсан тәрәққий етиватқан генетикилиқ модификацияланған мәдәнийәт. АҚШниң Иллинойлиқ университети алимлири  йеза егилиги мәдәнийитини генлиқ инженерия ярдими арқилиқ өзгәртишкә мүмкинчилик беридиған технологияни ойлап тапти. Бу технология «иккинчи йешил революция»  дегән нам елип, көмүқонақ, соя почиғи вә буғдайниң үнүмлигини   50% көтириш имканийитигә егә.Генетикилиқ модификацияланған озуқ – түлүкләргә қарши әлләрниң барлиғиға қаримай, Хитай вә европа әллири бу технологияниң ярдими арқилиқ елинған зираәтләргә болған тәләпләрни азайтти.
  2. Сүнъий интеллект. Кейинки вақитларда машинилиқ оқутуш, сима (образ) ни тонуш технологиялири йеза егилиги билән адәм өмриниң барлиқ саһалирида паал қоллинилмақта. Monsanto, IBM вә Google  қатарлиқ компаниялар йезе егилиги машинилирида вә  спутникилиқ назарәт қилиш системилирида сүнъий интеллектни қоллиниш хаһишини билдүрмәктә.Етиз – ериқларда бу машинини қоллиниш аграрийларға егинләрниң һосулдарлиғини арттуруп, өсүмлүкләрни қоғдашқа вә оғутларға болған чиқимни азайтишқа мүмкинчилик бериду. Сәвәви, «әқиллиқ машина» қәйәрдә? Қачан? Вә қанчилик көләмдә уруқ териш керәклигини ениқлаш имканийитигә егә.
  3. Микробиомилар и биопестицидлар. Аләмниң барлиқ регионлирида топидики микробларниң ролиниң әһмийитини чүшинишкә бурулуш ясалмақта.Бүгүн етизларда микроорганизмларни қоллиниш әмәлгә ашмақта.Генлиқ инженерия технологиялириниң  ярдими арқилиқ алимлар һосулдарлиқни күчәйтидиған,  һәр хил ағриқларға қарши туралайдиған, оғут вә пестицидларға кетидиған чиқимни азайтидиған һәр хил микроорганизмларни ишләп чиқиралайду.  Azotic компанияси атмосферидин азотни бөлүп елип, уни өсүмлүкләргә оғут ретидә йәткүзидиған бактерийларниң модификацияланған алаһидә түрини қоллиниду.  Indigo компанияси болса, пахтиниң уруғиға микроблиқ қапни ишлитиш арқилиқ  һосулни  10% арттуриду .
  4. РНК-интерференция. Австралиялиқ Квинсленд университетиниң алимлири өсүмлүк йопурмақлирида рибонуклеинлиқ кислоталарни орунлаштурушниң йеңи амалини ойлап тапти.Бу усул генларниң тез тәрәққий етишини суслаштуруп, өсүмлүкләргә бәлгүлүк бир арилиқта қурғақчилиқтин сақлинишқа , һашарәтләрдин қоғдинишқа мүмкинчилик бериду.Мундақ йол билән елинған өсүмлүкләр генлиқ модификацияланған озуқ – түлүкләр қатариға ятмайду.Сәвәви , бу технология өсүмлүкләргә ят генни қуюш амалини ишләтмәй, бәлки, пәқәт өсүмлүк тәркивидә бар генларниң хизмитини вақитлиқ тохтитиду.
  5. Блокчейн. Блокчейн технологияси банк секторида қоллинилиду, амма, бу технологияни йеза егилигидә қоллинишқиму болиду.Аграрийлар вә үнүмни қолланғучилар блокчейнни қоллиниш арқилиқ озуқ – түлүкни  сақлаш вә бир йәрдин иккинчи йәргә йөткәш  бойичә елинидиған әхбаратларниң дәллигигә кепиллик бериду.Бу технология логистикиға кетидиған чиқимни азайтиду.
  6. Шәһәрлик фермилар. АҚШ вә Европида помидор, қоғун, тавузларни шәһәр шараитида өсүридиған  компаниялар ишқа қошулған.Шәһәрлик полимерлиқ пленка, датчиклар, IoT қураллирини қоллинидиған гидропонлуқ фермилар өсүмлүкләрни қолайлиқ шараитларда өсүрүшкә мүмкинчилик берип, суни үнүмлүк ишлитишкә шараит яритиду.Шундақла, шәһәр шараитида фермиларниң  һосулни жиғип, башқа яқларға әвәтишкә кетидиған чиқимини азайтиду.
  7. Йейишкә болидиған қап. Apeel Sciences компанияси биоматериаллар, йопурмақлар, өсүмлүк ғоллирини пайдилинип йейишкә болидиған қапларни чиқиридиған йеңи амал ойлап тапти.Йеңи био қап озуқ – түлүкниң сақлаш қәрәлини бәш һәссигә узартишқа мүмкинчилик бериду.Йеңи технологиялар келәчәктә ишләп чиқириш орунлирида қалдуқларниң көләмини азайтишқа шараит яритиду.Шуниң билән бир қатарда, био қап техи пишип үлгәрмигән йәл – йемишларни қоймилар шараитида пишип йәткүзүштә контейнер ретидә қоллинилиду.
  8. Спутниклар. 2016 жили қоршап турған муһитни байқаш мәхситидә ишқа қошулған GOES-R  геостационарлиқ эксплуатациялиқ спутник һава райи тоғрисида дурус мәлумат елишқа мүмкинчилик бериду.Келәчәктә болса, бу хилдики спутниклар фермерларға өз етиз – ериқлириниң әһвалини мониторинг ясашқа ярдәм бериду.
  9. Сүнъий гөш. Йеқинда АҚШ ниң гөш мәһсулатлирини ишләп чиқиридиған Tyson Foods  компанияси  сүнъий гөш ишләп чиқириватқан Beyond Meat компаниясиниң   5% өзигә қошуп алди. Шундақла Impossible Foods, Modern Meadow и Hampton Greek гөш мәһсулатлирини йәни «пробиркидики гөш»ләрни  ишләп чиқидиған компанияларму хелила алға илгирилиди. Демәк, келәчәктә сүнъий гөш һәқиқий гөшни алмаштуришиму мүмкин.
  10. Робототехника. Бүгүнниң өзидә аләмдә толуқ яки толуқ әмәс түрдики автоматлаштурулған роботларни йәни дронлар вә автоматлиқ түрдә калиларни сеғиш қураллирини қоллинидиған фермилар можут. Технологияларниң тәрәққий етиш илдамлиғини нәзәргә алар болсақ, йеқин келәчәктә шахниң учида пишип йетилгән һосулни өзи терип алидиған әқиллиқ машиниларниң пәйда болуши еһтималдин жирақ әмәс.

https://www.fertilizerdaily.ru/20180105-10-naibolee-perspektivnyx-tendencij-v-selskom-xozyajstve/

Бөлүшүш:
Реклама

ЖАВАП ҚАЛДУРУҢ

Пожалуйста, введите ваш комментарий!
пожалуйста, введите ваше имя здесь